BÜYÜK MÜRŞİT ZİYA GÖKALP BELGESELİNİN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ

0
(0)
BÜYÜK MÜRŞİT ZİYA GÖKALP BELGESELİNİN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİBülent Keskin

Ziya Gökalp, gerek Devlet-i Aliye’nin son on beş yılında gerekse de cumhuriyetimizin kuruluşunda büyük etkileri olan bir Türk mütefekkiri olmasına rağmen nedense hak ettiği biçimde tanınmamakta, görüşleri yeterince anlaşılmamaktadır. Araştırıldığında bunun sebepleri genel olarak fark edilebilirse de doğru ile yanlışın birbirine karıştırıldığı birçok iddia ve isnat da görmek mümkündür. Ebediyete irtihalinin 100’üncü yılının 2024 senesi olması hasebiyle Ziya Gökalp’ın aziz hatırasını yâd etmek, gelecek nesillerin onu daha iyi tanımalarını sağlamak niyetiyle “Ziya Bey – Sürgünden İstiklâle İstibdattan Hürriyete”  adıyla bir roman kaleme almıştım ve yıl bitmeden Post Yayınevi tarafından basılmıştı. Romanı yazmaya başlamadan önceki hazırlık safhası ve yazmam uzun süre almıştı. Benim emsallerim ve benden büyük olanlar çok iyi hatırlarlar ki bizlerin Ziya Gökalp ile tanışması ilkokulda okuduğumuz meşhur “Ala Geyik” şiiriyledir. Bundan mütevellit midir bilmiyorum romanın hazırlıklarına başladığım andan itibaren, bu güne kadar ona dair öğrendiğim, bildiğim, hatırladığım ne varsa aklıma geldi ve kurgu içerisinde bunları aktarmaya gayret ettim. Bazı ayrıntılara girmekten özellikle kaçındım ki bunun sebebi roman bile olsa bilmeden yanlış yazma ihtimalimin olabileceği kaygısından dolayıydı. Tabii ki böylesine önemli bir Türk’ün hayatını romanlaştırmış olsam da sadece bazı konular üzerinde durulabilir bazıları da okurların meraklarını celp etmek maksadıyla açıkta bırakılabilirdi ki ben anlatımımı bu bakış açısına göre şekillendirdim.      

Ziya Gökalp, Cumhuriyet tarihi boyunca her kesimden kişinin, araştırmacının, akademisyenin incelediği önemli şahsiyetlerden birisidir. Herhangi bir toplulukta diğer insanlardan daha farklı özelliklere sahip, düşünme yetisi ve bilgi kapasitesi yüksek, bu topluluktaki çoğu insanın görüp anlayamayacağı pek çok mevzuu derinlemesine tahlil ederek irdeleyebilecek ve yorumlar oluşturabilecek kişiler nadir denilecek kadar az sayıda ortaya çıkmaktadır. Bu insanların anlaşılması için özellikle düşüncelerini ifade ettikleri yazılar ve bunlardan oluşan kitaplar dikkatlice okunmalıdır ki ancak o kişi hakkında böylelikle biraz bilgi edinilebilir. Ziya Gökalp’ın kendi yazdıklarını, yazdıklarıyla ilgili yazılanları, başkalarının hatıratlarında bahsedilenleri, ölümünden sonra kaleme alınan metinleri okuyarak onun hakkında pek çok bilgiye ulaşabilirsiniz. Yalnızca düşüncelerini tasvip edenlerin değil, fikirlerini kabul etmeyenlerin, dostlarının ve dostları olmayanların yazdıklarını da okuduğunuzda görürsünüz ki onun hakkındaki düşünceler bazı noktalarda birleşmektedir. Bunlara birkaç örnek verecek olunursa Malta’da birlikte sürgün bulundukları Ahmet Ağaoğlu’nun oğlu Samet Ağaoğlu babasının Ziya Bey’le ilgili sözlerini şöyle anlatıyor:

“Babamın Malta hatıralarında Gökalp üzerindeki görüşleri göze çarpıyor. Ziya Bey gerçek bir Şarklı mürşit olduğunu o esaret yıllarında belli ediyor. Etrafında halka olup toplanıyorlar. O, zaman zaman cezbe halinde konuşuyor, konuşuyor. Fikirler insicamlarını kaybediyorlar; tezatlar içinde hükümler veriyor, bazen bir sözü ötekini tutmuyor. Fakat kendini dinletiyor, yürekler daha rahat, gelecekten daha ümitli olarak dağılıyorlar. Babam, Garptan yarım yamalak bir Fransızcayla alınmış birkaç fikrin, Şarklı bir zekâ ve ruhun elinde böylesine tesirli hâle gelmesine hayret ediyor. Gökalp’ın kişiyi topluluk içinde eriten görüşlerine kızıyor, ‘Hem hürriyet uğrunda ihtilal yapmış, hükümdarı tahtından indirerek Meşrutiyet idaresi getirmiş insanlardan olacaksın, hem de -Fert yok, cemiyet var. Hak yok, vazife var!- diyeceksin. Olmaz böyle şey!’ diye yazıyor. Ama Malta esirlerini manen ayakta tutan kuvvetlerden birinin de Ziya Bey olduğunu kabul ediyor. Evet, Gökalp’la babam Batılılaşma ve milliyetçilik dışında hiçbir görüşlerinde anlaşamadılar. Fakat her zaman yakın, çok yakın dost oldular.  Bunun da asıl sebebi Ziya Bey’in kafalardan çok ruhlara seslenmesini bilen Şarklı bir şeyh, bir mürşit olmasıydı.” (Hayat Bir Macera)

Darülfünunda yardımcılığını yapan Ahmet Emin Yalman da o günlere dair şu ifadeleri kullanmaktadır:

“Malta’da Ziya Gökalp kadar serbestlik duyan esir yoktu. Ziya Bey’in her günlük hayatı zaman ve mekân anlamlarından çok uzaktı; dimağında, geçmişi ve her türlü teferruatıyla mükemmel düzenlenmiş bir sosyal âlem vardı. Yeni kitaplar okuyarak, daima yeni ve orijinal mahsuller veren yaman dimağını harekete geçirerek yeni gerçekler bulur ve bunları derhal ait olduğu hücrelere yerleştirirdi. Ziya Gökalp Bey’in hiç şüphesiz maddi sıkıntıları vardı. Pek sevdiği çocukları için çok üzüldüğü şüphesizdi fakat hiç renk vermez, dertlerini kimseye açmazdı.

…

Sosyoloji dersinde muavini sıfatıyla Ziya Gökalp’ı yakından gördüm, bu dersten ayrıldıktan sonra da ona yakın kaldım. Malta’da da iki yıl sürgün arkadaşlığı ettik. Ömrümde onun kadar temiz, feragatli ve faziletli adam görmedim. Kudretle, ihtirasla, … Elindeki kuvveti daima hayır için, memlekete faydalı olduğuna inandığı işler için kullanırdı.

…

Dersten çıkışta beni sık sık evine yemeğe götürürdü. O devirde vesika ekmeği yenirdi; bir kısım mevki sahiplerinin kolayca elde edebildikleri beyaz ekmeklerden, imtiyazlı muameleden Gökalp’ın evinde hiçbir zaman eser yoktu.” (Yakın Tarihte Gördüklerim ve Geçirdiklerim)

Halide Edip de Vakit gazetesinde neşredilen 28 Rebiülevvel 1340 tarihli yazısında:

“Ziya Bey, evvela idealistti. İdeallerini hakikat sahasında görmek için çalışırken yapmaya mecbur olduğu fedakârlıklar onda ifade etmediği deruni bir acılık ve ıstırap yapmıştı.

Ziya Bey samimi surette dindardı. Bir zaman hatta Türkiye’nin, Türklerin tekâmülünü yalnız dinî bir teceddüd ve inkılapta görürdü. İslam mecmuası faaliyeti bunun tezahürü idi. Sonuna kadar dinin ruhani ve temiz kısmına sadık kalmış bir Müslüman’dı.”

İfadesini kullanmaktadır ki bunlar gibi birçok yazının toparlandığı, Zeki Yağmurdereli’nin hazırladığı ve Kültür Bakanlığınca 1982 yılında yayınlanan Ziya Gökalp’ın Ölüm Yılında Yazılanlardan Seçmeler isimli eser merak edenler tarafından incelenebilir.

Günümüzde yazılı kaynaklar dışında sözlü kültürden temellenen görüntülü kaynaklar, eski vakitlere ait film kayıtları, herhangi bir konudaki konuşma, konferans ve toplantıların video kayıtları da herhangi bir konuda araştırma yapanlar tarafından kullanılan önemli birer materyal haline gelmiştir. Düzgün kaynaklardan elde edilmiş verilerin bulunduğu bu tür kayıtlar muhakkak ki öğrenilmek istenen konu hakkında hem zaman hem de kolaylıkla ulaşılması açısından ehemmiyet arz etmektedir.

Topluma mâl olmuş insanları tanıtabilmek maksadıyla belgeseller hazırlanması günümüzde yaşayan ve okumaktan uzak kalmış insanların bilgi sahibi olması yönünden oldukça önemlidir. Ziya Gökalp’ın vefatının yüzüncü yılı olması hasebiyle bu müstesna Türk büyüğünü gelecek nesillere daha iyi anlatabilmek, tanıtmak ve zihinleri doğru bilgiyle donatabilmek düşüncesiyle bir grup vatansever ona dair bir belgesel hazırlamış. Yeni Ufuk dergisince planlanan, Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğünün desteklediği Büyük Mürşit Ziya Gökalp Belgeseli 2024 yılı içerisinde ülkemizin on dokuz farklı yerinde, büyük kalabalıklara izletildikten sonra en son olarak da uluslararası bir video paylaşım sitesinde herkesin izlenimine sunuldu. “Ben sen yokuz, biz varız!” mottosunun ön planda ifade edildiği bu belgesel filmin yönetmenliğini Berkan Sözer, metin yazarlığını Prof. Dr. Vahit Türk yapmış. Belgeseli izlerken görülen röportajlar ise Prof. Dr. Ahmet Bican Ercilasun, Prof. Dr. Vahit Türk, Prof. Dr. Ali Duymaz, Prof. Dr. Cezmi Eraslan, Prof. Dr. Mehmet Akif Okur, Prof. Dr. İsmail Türkoğlu, Prof. Dr. Serdar Sağlam, Dr. Cezmi Bayram, Dr. Aytekin Ersal, Dr. Ali Güler, Attila Yayım ve İsa Kocakaplan gibi önemli isimlerle gerçekleştirilmiş. Altmış dakikalık bu belgeseli izlemeye başladığınızda her saniyesinde merakla konuşmaları takip ediyor, görüntü kayıtlarını izliyor ve bunlar bitinceye kadar pek çok farklı duyguyu birbirinin ardı sıra hissediyorsunuz.

Ziya Gökalp’ın hayatı bir saatlik bir belgesele sığdırılabilir mi sorusunu hem sorup hem de cevap verecek olursak bunun pek kolay olmayacağı söylenebilir. Doğumundan itibaren hayatı ile ilgili anlatılanları duymaya başladığınızda öncelikle genel bilgilerin verilmeye çalışıldığını görüyorsunuz. Bazı dönemlerde ayrıntılara girilmesi, bazı yerlerde daha yüzeyden anlatım yapılmasının sebebinin zamanın hızlı akmasından kaynaklandığını düşünebilirsiniz. Gerek anlatı metninde gerekse de röportaj yapılan kıymetli araştırmacıların ifadelerinde özellikle bazı nirengi noktalarından bahsedilmiş. Mesela Gökalp’ın “Benim de mürşidim!” dediği ve fikirlerinden çok etkilenmiş olduğu bilinen Hüseyinzade Ali Bey için sarf ettiği; “Türkçülüğün ve halkçılığın mürşidi” sözü buna örnek olarak verilebilir. O zamana kadar lügatte yer almayan, hem yaşayanların hem de gelecek nesillerin bir mana bularak sahipleneceği Mefkûre ifadesini ortaya koyarken “Mefkûre istikbalin hâlikidir. Geleceği ülkü kurar.” sözüyle ne kadar da yol gösterici olduğu da belirtiliyor. Bunlar gibi örneklerin yanı sıra birçoğumuzun önce kulağına, sonra diline ve ardından da çıkmamak üzere gönlüne nakşedilen:

“Vatan ne Türkiye’dir Türklere ne Türkistan / Vatan büyük ve müebbet bir ülkedir: Turan!”

Mısralarının yer aldığı Turan manzumesini, 17 Şubat 1911’de Selanik’te Beyaz Kule’nin dibindeki çay bahçesinde kaleme aldığını duyunca, şayet fırsatınız olmuş da Selânik’te bulunup Beyaz Kule’nin yanına gittiyseniz veya ekrandaki görüntülerden dolayı orayı tahayyül ettiyseniz o an sanki Ziya Bey’in sözlerinin hâlâ oralarda bir yerlerde uçuştuğunu hisseder gibi oluyorsunuz.

Sosyolojinin Türkiye’nin kurtulmasında temel bir unsur haline gelmesini sağlayan Ziya Gökalp’ı aslında büyük yapanın Durkheim ve Avrupa’daki pek çok aydının eserlerini okumasının yanı sıra Amcası Hacı Hasip Bey vasıtasıyla vâkıf olduğu medrese geleneğimizde üzerlerinde önemle durulan Gazali, Muhyiddin İbnü’l-Arabî gibi kıymetli şahsiyetlerin eserlerini bilmesi, yani Türk milletinin meselelerini sosyolojiyle buluşturup medreseden edindikleriyle Türk düşüncesinden gelen birikimi, sosyolojiyi kullanarak uyarlamasından kaynaklandığı da ifade edilmektedir.   

Sürgüne gönderildiği gemide nereye götürüldüklerine dair bir fikri bile olmamasına rağmen mütemadiyen Türklüğün geleceğini düşünen, bununla ilgili görüşlerini anlatan, fırsat bulduğu an kalemi eline alıp sayfalar dolusu yazılar yazan bir mütefekkir olan Ziya Gökalp’ın muhakkak ki Bilge Kağan’dan başlayarak Bilge Tonyukuk, Yusuf Has Hacip, Kaşgarlı Mahmut, Hoca Ahmet Yesevî, Yunus Emre, Âşık Paşa, Ali Şir Nevaî gibi müstesna Türklerle devam ederek gelen zincirin önemli bir halkası olması, Türk düşünce tarihinin köşe taşlarından sayılmasının herhangi bir rastlantıyla izah edilmesi de mümkün değildir. Belgeseli izlerken bunu da derinden hissediyorsunuz.

Anadolu Ajansı, Türk gençliğine bir mefkûre, ülkü aşılayan bu müstesna Türk evladının vefat haberini “Türk vatanı en büyük ilim adamını kaybetti. Milli Mücadele’nin ruhu ve istinatgâhı olan milliyet fikirlerini neşretmek hususunda Ziya Gökalp Bey’in ettiği hizmetler Türk milletinin kalbinde ebedi bir minnet bırakmıştır. Anadolu Ajansı, büyük Ziya karşısında duyduğu derin teessürü beyan ve Türk milletini bütün ruhu ile taziye eder.” İfadeleriyle duyurmuş ki bu bile büyük önem arz eder.

Büyük insanların hayatlarının pek de kolay yaşanmadığı fikri de belgeseli izlerken kafanızdan geçebilecek düşüncelerden birisi! Çünkü hayatı zorluklarla geçen Ziya Bey’in de yaşadıkları, ortalama bir insanın içinde bulunduğu takdirde kolay kolay dayanamayacağı, daha doğrusu ayakta durmakta zorlanarak yaşayabileceği bir hayat! Bu sıkıntılara mukavemet gösterip yaşayabilmek ancak Ziya Bey gibi insanların kârı olabilir diye de düşünülebilir.

Belgesel özenle ve dikkatle hazırlanmış. Yapılan bir şeyi eleştirmek çok kolay ama onun yerine ikame edilebilecek bir şeyleri yapmak çok zordur. Böyle bir belgeselin hazırlanması muhakkak ki ortalıkta mesnetsiz ve iyi niyetler beslenmeden yapılan isnatlara, iftiralara cevap vermek mahiyeti de taşımış. Ziya Bey’in doğumundan vefatına kadar olan hayat öyküsünü, seçkin araştırmacıların mesnetli sözleriyle izlemek ve dinlemek ona dair yanlış bilinen birçok şeyin düzeltilmesinde muhakkak ki etkili olacaktır. Onun samimi bir Müslüman olarak Türklük için atan kalbinin huzur bulması ancak düşündüklerinin doğru olarak anlaşılması sayesinde mümkün olabilecektir.

Belgeselin bu hâline ilave olarak Ziya Gökalp’ın ailesine sürgündeyken yazdığı mektuplardan birisinin de eklenmesi hem ailesinin hem de onun çektiği sıkıntıları anlatmakta faydalı olabilirse de bu ve bunun gibi birçok öğenin bir saatlik zaman sınırındaki belgesele mümkün olanları sıkıştırma kaygısıyla eklenememiş olduğunu düşünüyorum. Yapacağım naçizane bir öneri de bu belgeseli izleyenlerin en az birer kere daha, izlemeyenlerin ise en az iki kere dikkatlice izlemelerini tavsiye etmek olacaktır.

Büyük Türk mütefekkiri Ziya Gökalp’ın hatırasını yâd etmek maksadıyla bu güzel belgeseli hazırlamak için bir araya gelen, kameralar önünde görünen ve görünmeyen, emeği geçen herkesi kutluyor, şahsım adına hepsine teşekkürü bir borç biliyorum. İnşallah Ziya Gökalp’ın ruhu şad olmuştur.

Topluma mâl olmuş insanların sevenlerinin olması kadar onları sevmeyenlerin, tasvip etmeyenlerin de bulunması olağan bir durumdur. Yalnız bu hususta dikkat edilmesi gereken ise bu sevmemenin, tasvip etmemenin hiçbir biçimde nefrete dönüşmeyip özellikle saygı sınırlarını aşmamasıdır. Her insan, sevilmese bile belli ölçüler çerçevesinde saygı duyulmayı hak etmektedir. Medeni olmanın genel geçer şartlarından birisi de insanın insana saygı duymasıdır.

Ziya Gökalp, Türk milletinin yetiştirdiği mümtaz şahsiyetlerden olup vefatının üzerinden yüz seneden fazla süre geçmesine rağmen benzeri henüz yetiştirilememiş değerlerimizden birisidir. Buna rağmen bazı çevrelerce ısrarla yalan-yanlış ifadeler kullanılarak hâlâ kötülenmeye, iftira ve asılsız isnatlarla gözden düşürülmeye çalışılmaktadır. Onun çok yönlü bir bakış açısının bulunması sadece tek bir yerden bakabilenler tarafından kolay anlaşılamamasına sebep olduğundan mı böyledir yoksa bunu yapan kişilerin ön yargılarından mı kaynaklanmaktadır bunu ayırt edebilmek çok da zor değildir! Ziya Gökalp gibi mümtaz şahsiyetleri tanımanın ilk yolunun onların yazdıklarını okumak ve bu suretle anlamaya çalışmak olduğunu yukarıda belirtmiştim. Bu okumalar yapılırken okunan metnin yazıldığı yılı ve o yıldaki olaylarla ilintisini, sebepler ve sonuçlar arasındaki bağlantıları düşünmek gereklidir. Yazıldığı zamanın ve mekânın bile yazılan metinlere doğrudan etkisinin olduğu göz ardı edilmemelidir. Günümüzdeki bakış açışıyla bırakın yüz yıl öncesini on, on beş yıl öncesini bile değerlendirirken insanın yanılması işten değildir. Dünyadaki ikinci sosyoloji kürsüsünü Darülfünun’da Büyük Harp yıllarından hemen önce kurmayı başaran birinin yapabildiklerini tahayyül edebilmek için muhakkak ki biraz bilgi ve bunları ayırt edebilecek ferasete sahip olunması gereklidir.

Gelişmiş medeni ülkelerde böyle olmadığı aşikâr olsa da ülkemizde bazı kişiler veya gruplar kendilerini ifade etmek maksadıyla veya insanların kafalarında yanlış düşünceler oluşturacak biçimde Türk milletine hizmetleri olmuş müstesna insanlar hakkında iftiralar, akla hayale sığmayacak karalayıcı sözler söylemekten geri kalmamaktadırlar. Bu durum ne inandığımız İslâm dinine ne de mensubu olduğumuz Türk milletinin töresine uygundur. İnsanlığın ahlâk anlayışında da böyle bir durum söz konusu edilmez. Ölmüş bir insanın fikirlerini kabul etmemek başka bir şey lâkin onun hakkında asılsız isnatlarda bulunarak insanların gönlündeki yerini zedelemek, tabir caizse onu alaşağı etmek, itibar suikastı yapmak başkadır! Bir yandan onun büyük bir Türk mütefekkiri olduğunu söylerken diğer yandan da ona dair asılsız sözlerle ve yaşadığı çağda maruz kaldığı veya bırakıldığı bazı durumlardan başka manalar çıkarmak abesle iştigaldir. Mesela vefatıyla ilgili o kadar çok yalan yanlış iddialar vardır ki artık bilen bilmeyen birçok kişinin dilinde bu sözleri duymak, bunlarla bir yerlerde karşılaşmak mümkündür. Onun Fransız Hastanesinde başını duvarlara vurarak öldüğü, odasında haç işaretinin asılı olduğu ayrıca rahibelerin de bulunduğu gibi sözler ne söyleyene ne de bunları dinleyenlere yakışacağı yerde hiç olmaması gereken bir biçimde insanların bazılarının diline yerleşivermiştir. Ziya Gökalp gibi iyi bir İslami tedrisattan geçmiş, yazılarında, mektuplarında inancının izleri bulunan muhterem birine böyle iftiralarda bulunmak ne kadar da kötü niyetli olmanın ifadesidir. Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Ziya Gökalp’ı ötelediği, uzaklaştırdığı şeklindeki yaklaşım da abesle iştigaldir! Bilakis Ziya Gökalp, ölümüne sebep olacak hastalığa yakalandığında Türkiye Büyük Millet Meclisinde milletvekilidir. O zamanın şartlarında tedavilerini yapan tabiplerin kimler olduğu açıkça bellidir. Beyin zarı iltihaplanmasından(Ansefalit) dolayı o devrin en iyi hastanelerinden birisi olarak kabul edilen İstanbul’daki Fransız Hastanesine Türk tabipleri tarafından yatırılmış ve tedavisini yine Türk tabipleri yapmıştır. Hastanede yatarak tedavi olduğunu öğrenir öğrenmez Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal Paşa’nın çektiği telgraf ve ihtiyaçlarının karşılanması için görevlendirdikleri kişilerin kimler oldukları ortadadır. Gerekirse yurt dışına tedaviye gönderilmesi, bu masrafların Gazi Mustafa Kemal Paşa tarafından karşılanacağı da yine bu telgraflarda yazmaktadır. Ziya Bey’in bu durum karşısında memnuniyetini ve teşekkürlerini içeren telgrafı da bulunmaktadır. Vefatı ve İkinci Mahmut Türbesi Haziresine defnedilmesiyle ilgili arşivlerden çıkan film kayıtlarında belli olmaktadır ki İstanbul’da yaşayan on binlerce Türk, Türklüğün bu mümtaz büyüğünü son seferinde uğurlamaya gelmiştir. Milletvekilleri, devlet adamları, zabitler, askerler, talebeler, Mevlevi dervişler ve birçok kişi Beyoğlu’ndan Divan yolundaki türbeye kadar o uzun yolda yürüyerek cenaze alayına katılmışlardır. Gazi Mustafa Kemal Paşa’nın cenaze için verdiği resmî emirler, İstanbul Belediyesine gönderilen ödeneklere ait evrak da arşiv kayıtlarında durmaktadır.

Kötü niyetli olanların genel tavrı; ucundan kıyısından farklı manalar çıkarılabilecek kelimeleri, cümleleri, ifadeleri metnin tamamından ayırıp bunları kendine göre yontarak, ilaveler yaparak kullanma cihetine gitmektir. Hatta Ziya Gökalp’ın yazdıklarını değil onun hakkında yazı yazanların yazdıklarını, yeniden başka bir makalede yazarken ilk hâlinden farklı manalara gelecek biçimde metni değiştirerek yazmaktan, söylemekten ve kaynak göstermekten bile çekinmezler. Ne yazık ki bu tür durumları, kendisinin bu konuda bilgili olduğunu iddia edenlerin sözlerinde ve ifadelerinde de görmek mümkündür. Yani vaziyet öyle bir hâle gelmiştir ki ‘Ziya Bey, şu makalesinde veya bilmem ne kitabının bilmem kaçıncı sayfasında şunu şöyle demiştir” demek yerine ‘Ziya Bey’in gittiği bir yerde bulunan tanımadığı birinin orada söylediğini iddia ettiklerinin, onu tanımayanın kendi tanıdıklarına anlattığının bir başka yerde karşılaştığı bir başka tanıdığına aktardığına” kadar ucu bucağı olmayan, ipe sapa gelmez uydurma ve iftiralara kadar uzanmaktadır. Bunlar için farklı örnekler verilebilirse de konuyu uzatmamak adına bunlardan bahsetmeyeceğim.

Açık ve aşikâr olan şudur ki her insanın belli bir ömrü vardır ve bu ömür esnasında yapabildikleri ve yapamadıkları birçok şey bulunur. Bu husus pek çok etkene bağlı ise de en önce gelen husus kişinin kendisinin ne yapıp ettiğiyle ilgilidir. Ziya Bey, yaşadığı çağda, sahip oldukları ve olamadıklarıyla birlikte o zamana kadar kimselerin yapamadıklarını yapmaya çalışmış, bunların bir kısmını başarabilmiş, ömrü vefa etmeyip erken bir yaşta dünyasını değiştirdiği için Türk milletine hizmet etmek için düşündüklerinin bir kısmını başaramamıştır. Uzun savaş yılları ve arkasından gelen sürgün hayatı muhakkak ki bunda etkili olsa da o her zaman ve her mekânda çalışmaktan hiç yılmamış, vazgeçmemiştir.

Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün “Bedenimin babası Ali Rıza Efendi, hislerimin babası Namık Kemal, fikirlerimin babası ise Ziya Gökalp’tir.” sözü ona verdiği kıymetin ne seviyede olduğuna ve yeni cumhuriyetin kurulmasıyla ilgili önemli bir delilidir. Ziya Bey’i sevmek ya da sevmemek ancak onu anlamakla olabilir. Ben inanıyorum ki Ziya Bey hakkında yapılan tezviratın sebebi onu yeterince tanımamaktan, anlamamaktan kaynaklanmaktadır.

Yeni Ufuk Dergisince hazırlanan “Büyük Mürşit Ziya Gökalp Belgeseli” için bir kere daha emeği geçen herkese teşekkürü bir borç biliyorum. Ümit ediyorum ki bu tür yayınların artması ve genç kitlelere ulaştırılmasıyla birlikte büyük mütefekkirimiz Ziya Gökalp, gelecek nesillere doğru bir biçimde tanıtılacak, onun düşüncelerini, yaşadığı zamana göre fersah fersah ilerideki fikirlerini anlayan bir gençlik de bunları öğrendikçe damarlarındaki asil kanın varlığını hissedip bu minvalde yorulmadan, sıkılmadan Türk milletinin geleceğini inşa edecektir.

Bu yazı ne kadar faydalıydı?

Puan vermek için bir yıldıza tıklayın!

Ortalama puan 0 / 5. Oy sayısı: 0

Henüz oy yok! Bu yazıyı ilk siz değerlendirin.

Bu yazıyı faydalı bulduysanız...

Bizi sosyal medyada takip edin!

Bu yazının sizin için faydalı olmamasından dolayı üzgünüz!

Tell us how we can improve this post?

Yorum bırakın