Eylül 2019 Yeni Ufuk Dergisi Yeni Ufuk Dergisi 2019 

OĞUZ BOYLARINDAN: ÇEPNİ

24 Oğuz boylarından en kalabalık olan boylarından birisi de Oğuz Han’ın altı oğlundan ve aynı zamanda Gök Han’ın dört oğlundan biri olarak sayılan, Üç-Okların Gün Han koluna bağlı “Çepni” boyudur. Gök Han’ın diğer üç oğlu ise Bayındır, Peçenek ve Çavuldur(Çavundur)dur. “Çepni” adı ilk defa büyük Türk bilgini Kaşgarlı Mahmud’un 11. yüzyılda yazdığı Divanu Lügat’it-Türk adlı eserinde geçmektedir. İkinci kez Çepni adının geçtiği eser ise 14. yüzyılın başlarında İlhanlılar’ın başkenti Tebriz’de Vezir Reşideddin’in başkanlığında bir heyet tarafından yazılmış olan cihan tarihi Câmiüt-tevârih’tir. Bu eserde, Oğuz’un vefatından sonra onun yerine Kül Han’ın…

Devamı
Ağustos 2019 Yeni Ufuk Dergisi Yeni Ufuk Dergisi 2019 

AVŞAR BOYUNUN YAŞANMIŞLIKLARINDAN BİZE KALANLAR

1785-1865 yılları arasında yaşadığı tahmin edilen Dadaloğlu’nun asıl adı Veli’dir. Babası da Dadaloğlu mahlasıyla şiirler yazan Âşık Musa adlı bir şair olarak bilinir. Bazı sosyologlar tarafından süregelen tartışmalardan biri de Dadaloğlu’nun gerçekte hangi boya mensup olduğudur ki bizzat yazdığı şiirleri kendisini çok iyi tarif etmiştir. Kabaktepe asıl yurdum Nadir Şah’tan gelir soyum Koca- Nallı büyük dayım Avşarlık’tan çıktı m’ola   Dadaloğlu’m oldum yetim Nerde kaldı gök-kır atım Melül olan aşiretim Avşarlık’tan çıktı m’ola   Dizelerinde asıl yurdunun Güney Anadolu’nun Toroslar yöresine ait olduğu anlaşılır.   Diyar diyar gezip aslını her…

Devamı
Temmuz 2019 Yeni Ufuk Dergisi Yeni Ufuk Dergisi 2019 

OĞUZ BOYLARINDAN: AVŞARLAR

“Ölüm adildir: Aynı Haşmetle vurur Şâhı, Geda’yı.”(Avşar Atasözü) Anadolu’da çok kapsamlı bölgelere dağılan Avşarlar, kültürümüzü ve geleneklerimizi ciddi anlamda yaşadığımız çağa taşımıştır. Bir silsile halinde devam eden değerlerimizi, Avşar Boyunda kapsamlı bir şekilde görmek mümkündür. Bozokların Yıldızhan kolunun en ön safhasında yer alan Avşarlar, içinden nice değerler çıkarmıştır. Kendi bünyesinde 21 kol, 174 oymaktan oluşan Avşarların mesken alanlarını incelediğimizde Anadolu’muzda hemen hemen her bölgeye yerleştiklerini görüyoruz. Avşarların yerleşim bölgelerine göre dağılımını 3 ana gruba ayırabiliriz: Anadolu Avşarları, İran ve Azerbaycan Avşarları, Orta Asya’da kalan Avşarlar. Bu üç ana gruptan birincisi…

Devamı
Haziran 2019 Yeni Ufuk Dergisi Yeni Ufuk Dergisi 2019 

OĞUZ BOYLARINDAN: BAYAT

Bayat, “zengin” anlamında olan “bay” kökünden gelmektedir. Kelime türetildiğinde ise “devletli, nimetli” anlamına gelir. Etimolojik kökene indiğimiz zaman Eski Türkçede “at”, “ıt“ çokluk eki olarak geçer. Oglıt, Ogul (oğlan)’dan geldiği gibi Bayat’ın da “bay” kökeninden geldiği anlaşılır. Teklik açısından değerlendirecek olursak Tarkat(savaşçılar) ve Oglıt(oğlanlar) kelimelerinin teklik biçimi Tarkan(savaşçı) ve Oglan(oğlan) olduğu için “bayat”ın da teklik biçimi “bayan”dır. Avar hanının adı da buradan gelmektedir. Oğuz dilinde ise Uluğ-Bayat (nimeti veren Yaratıcı) olarak geçmektedir. Bayat boyu, cihan fatihi Oğuz Han’ın altı oğlundan biri olan Günhan’ın oğlu Bayat’tan türemiştir. Tarihimize birbirinden kıymetli şahsiyetler…

Devamı