Kol işçisinin hor görüldüğü toplumlarda sosyal tabakalaşma ve sınıflaşma sert çizgiler çizmiş, bunun paralelinde sert sınıf çatışmalarına da rastlanmıştır. Tarih içinde bedenen çalışanlar aşağı tabakaya düşürülmüş, zihnen çalışanlar ise yukarı tabakayı teşkil etmiştir. Avrupa, bu karakterini uzun süre muhafaza etmiş ve sınıf çatışmalarından kurtulamamıştır. 18. asırdan itibaren sayıları artan kol işçileri statükolarını beğenmeyerek örgütlenmiş ve isyan etmiştir. 19. asır Avrupa’sı bu yüzden pek çok isyana ve ihtilâle şahit olmuştur. Asiller, senyörler, merkantilistler ve sömürülen aşağı tabaka, büyük kapitalistlere karşı ayağa kalkmıştır. Bu güç birliği ağır bedeller ödetmiş ama dayanışma bilincini güçlendirmiştir.
Bedenen çalışanların dayanışması ve direnişi zaman içinde itibarlarını artırmış; sosyal, ekonomik ve politik hayatta köklü değişikliklere yol açmıştır. Aristokrasi ya yıkılmış ya yumuşamıştır. Kapitalizm büyük tavizler vererek demokratlaşmak zorunda kalmış; anayasalar bedenen çalışanlara yeni haklar getirmiş, hür sendika hareketleri güçlenmiş, hukukçular “sosyal devletten” söz etmeye başlamıştır. Politika sahnesine yeni partiler ve ideolojiler çıkmıştır. Dün entelektüeller olarak aristokrasiyle bütünleşenler yeni duruma göre tavır almışlardır. Bazıları iş birliği yapacakları sınıfı tercih etmiş, çatışmalara yön vermiştir.
Bu gelişmeler netice itibarıyla işçi lehine kanunlar, müesseseler ve haklar getirmiştir. Öte yandan komünist dünyada eski aristokrat ve kapitalist sınıflar yıkılmış; işçiler adına hareket ettiğini iddia eden yeni sınıflar yeni bir diktatörlük kurmuş; partizan aydınlar hâkim güç haline gelmiştir.
KAYNAKÇA
S, Ahmet, Arvasi. Türk İslam Ülküsü 2. İstanbul: BilgeoğuzYayınları. 2015. S. 92-93-s.